Το πρόσφατο επεισόδιο με την δημοσιογράφο, δεν είναι απλώς ένα ακόμη τηλεοπτικό beef. Είναι ένα σύμπτωμα και μάλιστα γνώριμο.
Της Νικόλ Μακρή
Υπάρχει κάτι βαθιά παράδοξο –και ειλικρινά κουραστικό– στον τρόπο που η ελληνική τηλεοπτική πραγματικότητα αντιμετωπίζει τη φιλοδοξία, ειδικά όταν αυτή δεν προέρχεται από κάποιον που έχει ήδη «νομιμοποιηθεί» από το σύστημα. Το πρόσφατο επεισόδιο με την Ελίνα Παπίλα, τις δηλώσεις της για το ποιον θα ήθελε να συνεντευξιάσει και την ένταση που ακολούθησε, δεν είναι απλώς ένα ακόμη τηλεοπτικό beef. Είναι ένα σύμπτωμα και μάλιστα γνώριμο.
Η αφορμή ήταν απλή, σχεδόν αθώα μια δημοσιογράφος ρωτήθηκε ποιον θα ήθελε να φιλοξενήσει στο vidcast της και απάντησε το όνομα του Γιώργου Λιάγκα. Δεν είπε ότι τον έχει κλείσει,είπε απλώς ότι θα ήθελε. Κι όμως, αυτό το «θα ήθελα» μεταφράστηκε σχεδόν αυτόματα σε έπαρση, υπερφίαλη στάση, έλλειψη «γνώθι σαυτόν».
Το άλμα από την επιθυμία στην αλαζονεία είναι ίσως το πιο αποκαλυπτικό στοιχείο της υπόθεσης. Γιατί εδώ δεν γίνεται ουσιαστική κριτική στη δουλειά της Παπίλα, ούτε συζήτηση για το περιεχόμενο, ούτε αξιολόγηση δημοσιογραφικών εργαλείων. Γίνεται συζήτηση για ιεραρχία. Για το ποιος δικαιούται να θέτει στόχους και ποιος οφείλει να περιμένει υπομονετικά να του δοθεί άδεια.
Κι αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία αν σκεφτεί κανείς ότι η Ελίνα Παπίλα δεν εμφανίστηκε χθες στον χώρο. Δεν είναι ένα «πρόσωπο του TikTok» που αποφάσισε ξαφνικά να γίνει δημοσιογράφος. Βρίσκεται στον χώρο των media εδώ και χρόνια, με μακρά διαδρομή στο ραδιόφωνο, ένα μέσο που παραδοσιακά απαιτεί συνέπεια, αντοχή και προσωπική φωνή. Η ραδιοφωνική εμπειρία δεν είναι υποσημείωση ..είναι σχολείο.
Όταν ο Πάνος Κατσαρίδης μιλά για «κάθε πικραμένο» που κάνει podcast και νομίζει ότι είναι ο Larry King, δεν σχολιάζει απλώς ένα format. Υποτιμά μια ολόκληρη πραγματικότητα που έχει διαμορφωθεί τα τελευταία χρόνια, όπου άνθρωποι με εμπειρία, άποψη και ανάγκη για έκφραση στρέφονται σε νέα μέσα, όχι επειδή «απέτυχαν», αλλά επειδή το τοπίο έχει αλλάξει.
Η ειρωνεία είναι ότι την ίδια στιγμή που τα podcasts και τα vidcasts αντιμετωπίζονται ως «δευτερεύοντα» ή «ερασιτεχνικά», τα ίδια αυτά formats γίνονται δεξαμενή περιεχομένου για την τηλεόραση, πηγή αποσπασμάτων, θεμάτων και συζητήσεων. Μέχρι να γίνουν χρήσιμα, θεωρούνται γραφικά. Όταν όμως αποδίδουν, ξαφνικά αναγνωρίζονται.
Και εδώ προκύπτει ένα εύλογο ερώτημα..γιατί σε άλλες περιπτώσεις η τόλμη δεν ενοχλεί; Όταν η Νεφέλη Μεγκ πήρε συνέντευξη από τον Πρωθυπουργό, το γεγονός συζητήθηκε, σχολιάστηκε, αλλά τελικά εντάχθηκε σε μια αφήγηση «νέων μέσων, νέων κοινών». Όταν η Zoe Pre πήρε συνέντευξη από τον Αλέξη Τσίπρα λίγο πριν τις εκλογές, αντιμετωπίστηκε ως ένδειξη ότι η πολιτική οφείλει να συνομιλεί με διαφορετικά ακροατήρια. Εκεί, η φιλοδοξία δεν βαφτίστηκε έπαρση. Η ερώτηση δεν ήταν «ποια νομίζει ότι είναι», αλλά «τι σημαίνει αυτό για τα media».
Άρα το πρόβλημα είναι πράγματι η φιλοδοξία; Ή μήπως το πρόβλημα είναι ποιος την εκφράζει, από ποια θέση;
Η απάντηση της Παπίλα ήταν αποκαλυπτική όχι επειδή ήταν οργισμένη, αλλά επειδή ήταν καθαρή. Δεν διεκδίκησε τίτλους, δεν απαίτησε αναγνώριση. Υπερασπίστηκε κάτι πολύ πιο βασικό το δικαίωμα να δουλεύεις, να εξελίσσεσαι και να λες φωναχτά τι θα ήθελες να κάνεις.Κάτι που θεωρητικά όλοι επικροτούμε, μέχρι να το κάνει κάποιος εκτός του καθιερωμένου πλαισίου.
Η επίκληση μορφών όπως ο Γιώργος Παπαδάκης για να στηριχθεί μια επίπληξη προς νεότερους ή λιγότερο εδραιωμένους ανθρώπους είναι εύκολη, αλλά και βολική. Γιατί αν κάτι χαρακτήρισε εκείνη τη γενιά, δεν ήταν η περιφρούρηση της κορυφής, αλλά η πίστη στη δουλειά και στη διαδρομή. Κανείς δεν ξεκίνησε «κορυφαίος». Κάποιοι απλώς δεν ξέχασαν ποτέ πώς είναι να ξεκινάς.
Ίσως, λοιπόν, το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν η Ελίνα Παπίλα δικαιούται να πάρει συνέντευξη από τον Γιώργο Λιάγκα. Το ερώτημα είναι γιατί μας ενοχλεί τόσο πολύ το γεγονός ότι το είπε. Και τι λέει αυτό για τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τη φιλοδοξία, την εξέλιξη και το ποιος έχει δικαίωμα να μετακινείται μέσα στον χώρο.
Γιατί αν το όνειρο χρειάζεται πρώτα έγκριση για να θεωρηθεί θεμιτό, τότε δεν μιλάμε για ανοιχτό πεδίο. Μιλάμε για φρουρούμενη ζώνη. Και εκεί, όσο κι αν μιλάμε για «άποψη», το πρόβλημα δεν είναι ποτέ το όνειρο είναι ο φόβος μήπως κάποιος άλλος τολμήσει να το πει δυνατά.-
