«Στρατιώτες είμαστε, λοχία, όχι εγκληματίες!»

09.07.2026

Το μεγαλείο του αντισυνταγματάρχη, Ανδρέα Μουζάκη, που πήρε από το όνομα του το στρατόπεδο του ΚΕΤΧ.

Του Διονύση Ζακυνθινού

Η τουρκική εισβολή της 20ής Ιουλίου 1974 θα μπορούσε να είχε ναυαγήσει πριν καν τα αποβατικά του «Αττίλα» αγγίξουν τις ακτές της Κερύνειας. Ο ίδιος ο Τούρκος στρατηγός, Μπεντρεντίν Ντεμιρέλ, ομολόγησε στα απομνημονεύματά του το απόλυτο αδιέξοδο: «Αναρωτιέμαι, αν εκείνη η ακτή (Πέντε Μίλι) είχε εμπόδια ή ήταν ναρκοθετημένη, τι θα κάναμε; Δεν έπεσε ούτε μια τουφεκιά… Αντί για απόβαση, κάναμε αποβίβαση».

Το προδοτικό πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου είχε αφήσει τις ακτές ανυπεράσπιστες, με τις επίλεκτες μονάδες της Εθνικής Φρουράς συγκεντρωμένες στη Λευκωσία για το ξεκαθάρισμα λογαριασμών. Κι όμως, μέσα στο χάος και την ηττοπάθεια ορισμένων ανωτέρων —όπως του σαχλαμάρα Διοικητή στην Αμμόχωστο που μονολογούσε «ό,τι είναι να γίνει θα γίνει, να μην είμαστε προκλητικοί»— υπήρξαν ηγήτορες που όρθωσαν το ανάστημά τους για την τιμή των όπλων.

Ο Ζακυνθινός αντισυνταγματάρχης (τότε Ταγματάρχης), Ανδρέας Μουζάκης, ένας μπαρουτοκαπνισμένος στρατιωτικός που είχε υπηρετήσει και στον Πόλεμο της Κορέας (1950-53), αρνήθηκε να υπακούσει στις προσταγές για υποχώρηση. Ανέλαβε την πρωτοβουλία και ηγήθηκε της μοναδικής, παράτολμης επίθεσης με τη μέθοδο «πυρ και κίνηση» για την κατάληψη του ισχυρού τουρκικού πολυβολείου στο Τουρκικό Λύκειο της πόλης.

Καθώς οι άνδρες του προέλαυναν και εξουδετέρωναν τα εχθρικά φυλάκια, ένας Έλληνας λοχίας εντόπισε έναν τραυματισμένο Τούρκο στρατιώτη. Γυρίζοντας στον Μουζάκη, τον ρώτησε: «Να του ρίξω, διοικητά;».

Η απάντηση του Μουζάκη αποτύπωσε όλο το μεγαλείο της ελληνικής λεβεντιάς και της στρατιωτικής τιμής:

«Στρατιώτες είμαστε, λοχία, όχι εγκληματίες!».

Ο Ανδρέας Μουζάκης δεν επέτρεψε την εκτέλεση του αιχμαλώτου και προχώρησε αποφασιστικά προς τον ιστό για να κατεβάσει την τουρκική σημαία και να υψώσει την ελληνική. Όμως, κανείς δεν είχε ελέγξει αν ο «τραυματίας» ήταν αφοπλισμένος. Ο Τούρκος, εκμεταλλευόμενος την ανθρωπιά του Έλληνα αξιωματικού, έβγαλε ένα κρυμμένο όπλο τύπου Στεν και πυροβόλησε τον Μουζάκη με 7 σφαίρες στην πλάτη.

Ο ήρωας έπεσε αιμόφυρτος στην πρώτη γραμμή. Καθώς ξεψυχούσε στα χέρια των συμπολεμιστών του, οι οποίοι με λύσσα πήραν εκδίκηση και ύψωσαν τελικά την γαλανόλευκη στο Λύκειο, ψιθύρισε τις τελευταίες του κουβέντες: «Τα παιδιά μου… τα παιδιά μου… Πείτε στη γυναίκα μου πως πεθαίνω αφού πολέμησα ως Έλλην! Ζήτω η Ένωσις!». Ήταν ο πρώτος νεκρός των μαχών της Αμμοχώστου.

Ο Ανδρέας Μουζάκης επρόκειτο να ολοκληρώσει τη θητεία του στην Κύπρο και να επιστρέψει στην Ελλάδα στις 24 Ιουλίου — τον πρόλαβαν όμως τα γεγονότα. Πίσω στην Αθήνα, οι γονείς του μαράζωσαν από τον πόνο, ενώ η σύζυγός του έμεινε μόνη με δύο ορφανά παιδιά.

Ο μεγάλος γιος του ήρωα, ο Νίκος, ο οποίος ήταν μόλις 8 ετών όταν έχασε τον πατέρα του, έδωσε αργότερα εξετάσεις για τη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων για να βαδίσει στα χνάρια του. Κόπηκε για μόλις μία μονάδα. Αυτή ήταν η ψυχρή, γραφειοκρατική αντιμετώπιση της πατρίδας απέναντι στο παιδί ενός ανθρώπου που έδωσε τη ζωή του, αρνούμενος να υποχωρήσει, ταγμένος στο καθήκον του.

Σήμερα, ο Ανδρέας Μουζάκης αναπαύεται στο κοιμητήριο της Αμμοχώστου, δίπλα στους συμπολεμιστές του, Χατζηδάκη και Κατσάνο. Ένα δίμετρο παλικάρι γεμάτο καλοσύνη, που προτίμησε να πεθάνει όρθιος, πιστός στον όρκο του.

Προς τιμήν του πήρε το όνομα του το στρατόπεδο του ΚΕΤΧ.

Don't Miss

Οι Παίδες του ΝΟΠ στην 5η θέση της Ελλάδας

Η παρουσία των Παίδων του ΝΟΠ στην τελική φάση του Πανελληνίου Πρωταθλήματος

Πώς ο ευεργέτης Χρήστος Κορύλλος διέδωσε το ποδήλατο στην Πάτρα 

Το όνομά του συνδέθηκε με τη φιλανθρωπία, τον πολιτισμό και τον αθλητισμό