Με αφορμή τις εξελίξεις στη δίκη για την υπόθεση της Ιωάννας Τούνη, το PatrasVoice επιστρέφει στην υπόθεση της Λίνας Κοεμτζή.
Της Νικόλ Μακρή
Δεν είναι η πρώτη φορά που γράφω για μια τέτοια υπόθεση και κάθε φορά πιάνω τον εαυτό μου να σκέφτεται το ίδιο πράγμα, πόσες ακόμη ιστορίες πρέπει να ειπωθούν για να καταλάβουμε τι ακριβώς συμβαίνει.
Με αφορμή τις εξελίξεις στη δίκη για την υπόθεση της Ιωάννας Τούνη, το μυαλό μου γύρισε σχεδόν αυτόματα πίσω, στη Λίνα Κοεμτζή. Σε μια ιστορία που δεν έφυγε ποτέ πραγματικά από τη συλλογική μνήμη ,απλώς έπαψε να είναι «είδηση».
Η Λίνα δεν ήταν μια «υπόθεση». Ήταν ένα κορίτσι 22 ετών, μια φοιτήτρια που σπούδαζε, που είχε φίλους, που είχε μια ζωή μπροστά της, και που ξαφνικά βρέθηκε παγιδευμένη σε κάτι που τότε δεν το λέγαμε ακόμη με το όνομά του, αλλά σήμερα ξέρουμε πολύ καλά τι είναι, εκβιασμός με προσωπικό υλικό. Revenge porn. Ψυχολογική βία που δεν αφήνει μώλωπες, αλλά αφήνει κάτι χειρότερο.
Αυτό που με εξοργίζει κάθε φορά που επιστρέφω σε αυτή την ιστορία δεν είναι μόνο το τι συνέβη, αλλά το πόσο γνώριμο ακούγεται πλέον. Σαν να το έχουμε συνηθίσει. Σαν να υπάρχει μια αόρατη γραμμή που λέει «ναι, συμβαίνει κι αυτό». Και δεν πρέπει να συμβαίνει.
Σκεφτείτε το λίγο ένας άνθρωπος απειλεί ότι θα δημοσιοποιήσει κάτι βαθιά προσωπικό, κάτι που σε εκθέτει, που σε ξεγυμνώνει — όχι μόνο κυριολεκτικά, αλλά κοινωνικά. Και ξαφνικά δεν έχεις έλεγχο, δεν έχεις χώρο, δεν έχεις ανάσα. Κάθε μέρα είναι μια αναμονή, ένα «θα γίνει ή δεν θα γίνει;». Αυτό δεν είναι «κάτι στο διαδίκτυο». Είναι κανονική βία.
Η Λίνα, σύμφωνα με όσα έγιναν γνωστά, ζούσε ακριβώς μέσα σε αυτό. Σε έναν διαρκή εκβιασμό, σε μια πίεση που δεν σταματά ποτέ γιατί δεν ξέρεις πότε θα τελειώσει. Και αυτό είναι που σε διαλύει.
Στις 30 Νοεμβρίου 2016 βρέθηκε σε ένα νυχτερινό μαγαζί στη Θεσσαλονίκη και λίγη ώρα μετά έπεσε από τον 9ο όροφο. Μπορούμε να σταθούμε στα γεγονότα, να τα πούμε ψυχρά, να τα καταγράψουμε, αλλά εγώ δεν μπορώ να τα δω έτσι. Γιατί πίσω από αυτό υπάρχει κάτι που δεν γράφεται εύκολα σε μια δικογραφία,ο φόβος, η ντροπή που σου φορτώνει η κοινωνία, η αίσθηση ότι ό,τι κι αν συμβεί, εσύ θα κατηγορηθείς.
Και αυτό είναι ίσως το πιο σκληρό κομμάτι. Ότι τα θύματα δεν φοβούνται μόνο τον εκβιαστή τους φοβούνται και το βλέμμα των άλλων. «Γιατί έστειλες φωτογραφίες;», «γιατί τον εμπιστεύτηκες;», «γιατί;». Πάντα το ίδιο «γιατί» και πάντα στραμμένο προς τη λάθος κατεύθυνση.
Η οικογένειά της μίλησε για έναν «κύκλο πίεσης» και αυτή η φράση, για μένα τα λέει όλα. Δεν είναι μια πράξη, είναι μια διαδικασία. Είναι κάτι που σε περικλείει σιγά σιγά, μέχρι να μην βλέπεις διέξοδο.
Και μετά έρχεται η Δικαιοσύνη. Η υπόθεση έφτασε στα δικαστήρια, αποδόθηκαν κατηγορίες για εκβιασμό και διακίνηση προσωπικού υλικού, και στο τέλος ο βασικός κατηγορούμενος αθωώθηκε λόγω αμφιβολιών. Νομικά αυτό σημαίνει κάτι πολύ συγκεκριμένο — το καταλαβαίνω και το σέβομαι ως αρχή. Αλλά κοινωνικά; Τι σημαίνει;
Σημαίνει ότι μια ιστορία που για πολλούς ήταν ξεκάθαρη έμεινε χωρίς απάντηση, ότι μια οικογένεια έμεινε με ερωτήματα και ότι μια κοινωνία είδε, για άλλη μια φορά, ένα κενό. Και κάπου εκεί αρχίζουμε να μιλάμε για «μεμονωμένα περιστατικά», για «τραγικές ιστορίες», για «δυστυχώς».
Δεν είναι «δυστυχώς». Είναι επαναλαμβανόμενη πράξη.
Και αυτό είναι που με φοβίζει περισσότερο ότι έχουμε φτάσει σε ένα σημείο όπου τέτοιες ιστορίες επαναλαμβάνονται και κάθε φορά κάνουμε την ίδια συζήτηση από την αρχή, σαν να μην θυμόμαστε, σαν να μην μάθαμε τίποτα.
Το revenge porn δεν είναι απλώς μια παραβίαση ιδιωτικότητας. Είναι ένας τρόπος ελέγχου, ένας τρόπος εξευτελισμού, ένα όπλο. Και όσο δεν το αντιμετωπίζουμε ως τέτοιο, θα συνεχίσει να καταστρέφει ζωές.
Και ναι, σήμερα μιλάμε περισσότερο. Υπάρχει περισσότερη ενημέρωση, περισσότερη ευαισθητοποίηση. Αλλά δεν είμαι σίγουρη ότι έχουμε αλλάξει όσο νομίζουμε. Γιατί αν είχαμε αλλάξει, δεν θα επέστρεφε το όνομα της Λίνας κάθε φορά που ανοίγει μια παρόμοια υπόθεση. Δεν θα χρειαζόταν.
Κάποιες ιστορίες δεν ζητούν δικαίωση μόνο στο δικαστήριο. Ζητούν κάτι πιο δύσκολο να αλλάξει ο τρόπος που σκεφτόμαστε. Και μέχρι να συμβεί αυτό, θα συνεχίσουμε να τις γράφουμε ξανά και ξανά.-
