Στην Πάτρα το φαινόμενο των αστέγων συμπολιτών μας δεν έχει προσλάβει ακόμη επιδημικές διαστάσεις, ωστόσο είναι υπαρκτό και με αυξητικές τάσεις που το κάνουν κάτι παραπάνω από ορατό.
Του Διονύση Ζακυνθινού
Στη Γαλλία τούς αποκαλούν «κλοσάρ», ενώ στο Παρίσι υπερβαίνουν τους 30.000 και κυκλοφορούν τη δική τους εφημερίδα, ως μέσο για την οικονομική ενίσχυση τους.
Στην Ελλάδα, κυρίως στην Αθήνα, η έκδοση που υποστηρίζει τους αστέγους (περί αυτών ο λόγος) είναι η «σχεδία», το μοναδικό ελληνικό περιοδικό δρόμου που εντάσσεται σε ένα διεθνές δίκτυο αντίστοιχων εφημερίδων και εντύπων.
Στην Πάτρα το φαινόμενο των αστέγων συμπολιτών μας δεν έχει προσλάβει ακόμη επιδημικές διαστάσεις, ωστόσο είναι υπαρκτό και με αυξητικές τάσεις που το κάνουν κάτι παραπάνω από ορατό.
Εν όψει των χαμηλών θερμοκρασιών που θα επικρατήσουν αυτές τις μέρες, από τον Δήμο Πατρέων ανακοινώθηκε η λειτουργία υπνωτηρίου για τους άστεγους, στη συμβουλή των οδών Γούναρη και Μπουκαούρη; Άραγε, θα σπεύσουν άστεγοι να φιλοξενηθούν σ’ αυτό τις κρύες νύχτες του χειμώνα;
Το ερώτημα δεν είναι ρητορικό, καθώς στο παρελθόν οι περισσότεροι άστεγοι της πόλης δεν προσήλθαν στο Παμπελοποννησιακό Στάδιο, χώρο του οποίου ο Δήμος Πατρέων είχε μετατρέψει σε υπνωτήριο.
Η απορία, εύλογη. Πώς και γιατί προτίμησαν να μείνουν στους δρόμους μέσα στο κρύο, αρνούμενοι να ανταποκριθούν σε μια πρόσκληση που τούς εξασφάλιζε, έστω και προσωρινά, τη θαλπωρή;
Μια απάντηση θα μπορούσε να δώσει ένας απ’ αυτούς που περιφερόταν για καιρό στην ευρύτερη περιοχή της Αγίας Σοφίας και έδειχνε να το απολαμβάνει. Ήταν ιδιαίτερα κοινωνικός και χαιρετούσε τους πάντες με τη χαρακτηριστική, στρεβλή, φωνή του, έχοντας γίνει με τη συμπεριφορά του μια συμπαθητική φυσιογνωμία.
Αδυνατούμε να το αντιληφθούμε με τους όρους της κανονικότητας, αλλά αρκετοί άστεγοι θεωρούν τους δρόμους το «σπίτι» τους. Είναι το καταφύγιο τους, όπου αισθάνονται ασφαλείς και δεν διανοούνται ότι θα φύγουν από εκεί.
Κατά μια έννοια, έχουμε να κάνουμε με μια αντεστραμμένη όψη του συνδρόμου της ιδρυματοποίησης, σύμφωνα με το οποίο οι έγκλειστοι των φυλακών βιώνουν μία πραγματικότητα παράλληλη προς την κυρίαρχη, αλλά με τις δικές της αρχές και τα δικά της ιδεώδη, σαν να βιώνουν μία «δεύτερη ζωή».
Έτσι, όταν για έναν φυλακισμένο μετά από πολλά χρόνια κράτησης φτάνει η ώρα της απελευθέρωσης του, αισθάνεται ανασφαλής και δεν θέλει να αφήσει τη φυλακή, είτε γιατί δεν έχει πού να πάει είτε γιατί δεν ξέρει αν θα καταφέρει να εγκλιματιστεί στην ελευθερία και να επανενταχθεί στην κοινωνία.
Κατά τον ίδιο περίπου τρόπο, αντιστρόφως, κι ένας άστεγος δεν θέλει να αφήσει την ελεύθερη γωνιά του, το πεζοδρόμιο του, για να διαμείνει σε ένα δωμάτιο. Η… εγκατάσταση του στο δρόμο είναι πλέον για τον ίδιο ένας δεδομένος και αμετάβλητος τρόπος ζωής. Ακούγεται, ίσως, παράλογο αλλά ισχύει.
Ασφαλώς οι διαπιστώσεις αυτές δεν αφορούν το σύνολο των αστέγων, όμως η άρνηση των πολλών σε μια προσφερόμενη φιλοξενία τις δύσκολες νύχτες του χειμώνα οδηγεί στο προαναφερόμενο συμπέρασμα.
