Βρίσκεται κάτω από την πλατεία Υψηλών Αλωνίων και κατασκευάστηκε λίγο πριν από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Του Διονύση Ζακυνθινού
Η Πάτρα έχει ως γνωστόν το δικό της καταφύγιο, που βρίσκεται κάτω από την πλατεία Υψηλών Αλωνίων, οι στοές του οποίου προστάτευσαν τους κατοίκους από τους ιταλικούς βομβαρδισμούς του 1940.
Συγκεκριμένα, το συναντάμε δίπλα στα σκαλιά που οδηγούν από την πλατεία προς την οδό τριών Ναυάρχων, κοντά στη διασταύρωση της Αθανασίου Διάκου με την Τσαμαδού, όπου υπάρχει και ένας τοίχος των ρωμαϊκών χρόνων.
Η ύπαρξη του καταφυγίου ήταν από παλιά κοινό μυστικό για τους κατοίκους της περιοχής. Ωστόσο, έγινε ευρύτερα γνωστή ακριβώς τα τελευταία χρόνια, καθώς οι υπόγειες στοές του καθαρίστηκαν και φωταγωγήθηκαν από τον Δήμο, με σκοπό να αξιοποιηθούν και να είναι προσβάσιμες για το κοινό, σε επετειακές ημέρες και εκδηλώσεις.
Για τον λόγο αυτό, το 2020, εκπονήθηκε μελέτη από μηχανικούς για το Τεχνικό Επιμελητήριο Δυτικής Ελλάδος, στην οποία προτείνεται -μεταξύ άλλων- η χρήση του καταφυγίου ως εκθεσιακού και μουσειακού χώρου, με σκοπό να ενταχθεί στις βασικές πολιτιστικές υποδομές της Πάτρας.
Στο εσωτερικό του
Το καταφύγιο κατασκευάστηκε λίγα χρόνια πριν από την έναρξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και αποτελείται από τρεις διαδρόμους (στοές) που συνδέονται μεταξύ τους σε σχήμα «Π», μήκους 39.13 μέτρων, 30.10 μέτρων και 39.50 μέτρων αντίστοιχα και πλάτους 2 μέτρων. Τα άκρα των δύο μεγαλύτερων και παράλληλων στοών αποτελούν εισόδους από τον δρόμο. Εσωτερικά, σε διάφορα σημεία, παραπλεύρως των στοών, υπάρχουν πέντε μικροί θάλαμοι από 5 έως 8 τ.μ. ο καθένας.
Το συνολικό εμβαδόν του καταφυγίου είναι περίπου 210 τ.μ., ενώ το μέγιστο ύψος του είναι 2,20 μέτρα. Οι τοίχοι είναι κατασκευασμένοι από πέτρα, οι τοξωτές οροφές από κεραμικά στοιχεία (συμπαγή τούβλα) και οι δύο είσοδοί του έχουν σιδερένιες πόρτες με καμάρα σε ημικυκλικό τόξο. Στο καταφύγιο δεν φαίνεται να υπήρχαν υδραυλικές εγκαταστάσεις, όπως στα μεγαλύτερα καταφύγια της Αθήνας, ενώ διατηρούνται παλιές εγκαταστάσεις φωτισμού.