Με την υπογραφή του Pierpaolo Piccioli το νέο σχέδιο του οίκου προκαλεί αντιδράσεις
Της Νικόλ Μάκρη
Ο Balenciaga έχει πάψει εδώ και καιρό να λειτουργεί σαν ένας «κανονικός» οίκος μόδας. Δεν σχεδιάζει απλώς αντικείμενα για να φορεθούν ή να ενταχθούν σε μια γκαρνταρόμπα. Σχεδιάζει καταστάσεις που μοιάζουν όλο και περισσότερο με κοινωνικά πειράματα. Και η περίφημη κίτρινη τσάντα που θυμίζει σακούλα λαϊκής είναι ίσως το πιο καθαρό παράδειγμα αυτής της στρατηγικής.
Δεν είναι η πρώτη φορά που ο οίκος παίζει με τα όρια του παράλογου, αλλά εδώ το κάνει με έναν τρόπο σχεδόν ωμό. Παίρνει ένα αντικείμενο που όλοι αναγνωρίζουν, που ανήκει στη σφαίρα του καθημερινού και του «φθηνού», και το τοποθετεί σε ένα περιβάλλον πολυτέλειας χωρίς καμία προσπάθεια εξωραϊσμού. Δεν προσπαθεί να το μεταμορφώσει. Το αφήνει σχεδόν όπως είναι kαι μετά του δίνει μια τιμή που προκαλεί.
Κάπου εκεί ξεκινά το πείραμα.
Γιατί το ζητούμενο δεν είναι αν η τσάντα είναι όμορφη ή άσχημη. Είναι αν, μέσα σε ένα συγκεκριμένο πλαίσιο, μπορεί να γίνει επιθυμητή. Αν ένα αντικείμενο που μέχρι χθες περνούσε απαρατήρητο μπορεί να αποκτήσει αξία μόνο και μόνο επειδή αλλάζει περιβάλλον.
Η απάντηση, όσο κι αν ενοχλεί, φαίνεται να είναι ναι.
Ο Balenciaga δεν πουλάει απλώς ένα προϊόν τεστάρει ένα όριο. Το όριο ανάμεσα στο καθημερινό και το πολυτελές, στο «τίποτα» και στο «κάτι». Και κυρίως, το όριο της ίδιας της καταναλωτικής μας αντίληψης. Πόσο εύκολα μπορούμε να πειστούμε ότι κάτι αξίζει, αρκεί να παρουσιαστεί με τον σωστό τρόπο;
Η έννοια του appropriation – της ιδιοποίησης του «ταπεινού» και της μεταφοράς του σε ένα νέο πλαίσιο – είναι κεντρική σε αυτό που κάνει ο οίκος. Δεν πρόκειται απλώς για αισθητική επιλογή, αλλά για μια συνειδητή πρακτική. Η σακούλα της λαϊκής δεν αλλάζει ουσιαστικά. Αλλάζει το label και όλη φιλοσοφία γύρω του. Και αυτό αρκεί για να μετατραπεί σε αντικείμενο επιθυμίας.
Ή έστω σε αντικείμενο συζήτησης.
Γιατί, στην πραγματικότητα, το πείραμα δεν αφορά μόνο εκείνους που θα την αγοράσουν. Αφορά κυρίως όλους τους υπόλοιπους τους χρήστες που θα τη δουν, θα τη σχολιάσουν, θα τη συγκρίνουν με τη «γνήσια» εκδοχή της. Εκείνους που θα γελάσουν, θα εκνευριστούν ή θα πουν το κλασικό «μας δουλεύουν».
Και όμως, θα συνεχίσουν να μιλούν γι’ αυτήν.
Αυτό είναι το πιο ενδιαφέρον σημείο ότι η επιτυχία δεν μετριέται απαραίτητα σε πωλήσεις, αλλά σε προσοχή και engagement. Η τσάντα λειτουργεί σαν trigger. Σαν ένα μικρό σοκ που σε βγάζει από το αδιάφορο scroll και σε αναγκάζει να σταθείς και να σχολιάσεις.
Και όσο στέκεσαι, το πείραμα προχωρά.
Γιατί σε βάζει, χωρίς να το καταλάβεις, σε μια διαδικασία αξιολόγησης. Να σκεφτείς τι είναι «πολυτέλεια», τι είναι «υπερβολή», τι είναι «κοροϊδία» και τι «έξυπνο concept».
Ο Balenciaga δεν δίνει απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα-και πολύ καλά κάνει. Δεν παίρνει ξεκάθαρη θέση, κινείται ακριβώς στη μέση, εκεί όπου η πρόκληση μπορεί να διαβαστεί είτε ως κριτική είτε ως καθαρό marketing. Και ίσως αυτή η ασάφεια να είναι το πιο δυνατό του εργαλείο.
Γιατί σε μια εποχή που η μόδα αναζητά διαρκώς το «νέο», ο οίκος δείχνει ότι το νέο δεν είναι απαραίτητα κάτι πρωτότυπο. Μπορεί να είναι κάτι που ήδη υπάρχει – αρκεί να το δεις αλλιώς ή να σε αναγκάσουν να το δεις αλλιώς.
Η κίτρινη τσάντα δεν είναι απλώς ένα αξεσουάρ,είναι μια ιδέα ντυμένη σε δέρμα. Μια πρόκληση προς το κοινό. Και αν κάτι αποδεικνύεται κάθε φορά που ένα τέτοιο αντικείμενο γίνεται viral, είναι ότι το πείραμα πετυχαίνει. Όχι επειδή όλοι συμφωνούν, αλλά επειδή κανείς δεν μένει αδιάφορος.
Και ίσως, τελικά, αυτό να είναι το πραγματικό προϊόν του Balenciaga. Όχι η τσάντα, αλλά η ίδια η αντίδραση που προκαλεί.-
*Η τσάντα είναι κατασκευασμένη από δέρμα (όχι από νάιλον) και σχεδιασμένη με τρόπο που παραπέμπει στις γνωστές πλαστικές σακούλες της λαϊκής αγοράς, συνδυάζοντας την αισθητική της καθημερινότητας με υλικά υψηλής ποιότητας. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, η τιμή της φτάνει τα 1.790 δολάρια (περίπου 1.500 ευρώ), τοποθετώντας τη στην κατηγορία των luxury αξεσουάρ.
