Υπάρχουν ζώνες του Α΄ Νεκροταφείου της Πάτρας που συνιστούν κομμάτι της πολιτιστικής κληρονομιάς μας.
Του Διονύση Ζακυνθινού
«Οι πεθαμένοι με τους πεθαμένους και οι ζωντανοί με τους ζωντανούς». Αυτή η γνωστή λαϊκή ρήση, που ενδεχομένως έχουμε πει κι έχουμε ακούσει αρκετές φορές, δείχνει και την απέλπιδα προσπάθεια των ανθρώπων να ξορκίσουν και να προσπεράσουν το αναπόφευκτο τέλος: τον θάνατο.
Κι όμως, στην καθημερινότητα του μάταιου τούτου κόσμου, έρχονται στιγμές κατά τις οποίες οι ζωντανοί συνυπάρχουν κατά κάποιο τρόπο με τους νεκρούς.
Θα συμβεί αυτό και τη Μεγάλη Παρασκευή, με σημείο «συνάντησης» (συνύπαρξης, για την ακρίβεια) τα νεκροταφεία. Εκεί όπου πολλοί αισθάνονται την ανάγκη να βρεθούν για λίγο κοντά σε αγαπημένα τους πρόσωπα, που δεν ζουν πια.
Στη διάρκεια της ημέρας το Α΄ Νεκροταφείο της Πάτρας, όπως και όλα τα κοιμητήρια, θα σφύζει από… ζωή, καθώς εκατοντάδες συμπολίτες θα περάσουν από αυτό για να προσκυνήσουν, για να ανάψουν ένα κερί στους τάφους των δικών τους νεκρών.
Μόνο που κάποιοι τάφοι, συνήθως, δεν έχουν κανέναν επισκέπτη. Και ας μην μοιάζουν με άλλους. Και ας είναι μνημεία με όλη τη σημασία της λέξης που αφηγούνται με εντυπωσιακό τρόπο μια προσωπική διαδρομή, μια οικογενειακή ιστορία.
Μνημεία που στέκουν αγέρωχα, πολλές δεκαετίες τώρα, αρκετά μάλιστα από τον προπερασμένο αιώνα, με εμφανή πλέον τη φθορά του χρόνου. Αλήθεια, ποιος είπε ότι (και) η ζωή δεν φθείρει;
Υπάρχουν ζώνες του Α΄ Νεκροταφείου της Πάτρας που συνιστούν κομμάτι της πολιτιστικής κληρονομιάς μας, καθώς μέσα από την έκφραση της ματαιοδοξίας της αστικής και της μεγαλοαστικής τάξης του παρελθόντος αποτελούν ένα κεφάλαιο της Ιστορίας αυτής της πόλης. Μια Ιστορία που χάνεται, διότι με δική μας ευθύνη, δυστυχώς, τα μνημεία αυτά έχουν περιέλθει σε πλήρη εγκατάλειψη. Σπασμένες κολόνες, φθαρμένα μάρμαρα, σκουριασμένες επιγραφές και σκουπίδια που τα σκεπάζουν, συνθέτουν μια αποκαρδιωτική εικόνα.
Αναρωτιέται κανείς πώς επί τόσα χρόνια καμία δημοτική αρχή δεν ενδιαφέρθηκε ουσιαστικά ώστε να αναδειχθεί ένα ιστορικό μέρος της Πάτρας, μεγάλο τμήμα του οποίου είναι από μόνο του ένα ολόκληρο μουσείο, και θα μπορούσε να είναι, ως αξιοθέατο, ένας επισκέψιμος χώρος.
Κοιτάζοντας δε τα εκπληκτικά αυτά μνημεία, έχεις την εντύπωση ότι καθώς διαβρώνονται καθημερινά και ρημάζουν στο πέρασμα των χρόνων, προσπαθούν απεγνωσμένα να σου μιλήσουν, να σου φωνάξουν, να τραβήξουν την προσοχή σου.
Κι αυτό συμβαίνει εφόσον μέσα από την ύπαρξη τους οι θαμμένοι σ’ αυτά ήθελαν να «μιλήσουν» μετά θάνατον για τη δική τους ιστορία και κατ’ επέκταση για την Ιστορία μας, αυτή καθαυτή. Ας τους δώσουμε, λοιπόν, τη δυνατότητα να το κάνουν, δίνοντας τους ζωή…
