Τι ισχύει για γονικές παροχές, δωρεές, μεταφορές μέσω IRIS και κοινούς λογαριασμούς. Οι παγίδες που μπορεί να κοστίσουν ακριβά και το αφορολόγητο όριο των 800.000 ευρώ που δεν καλύπτει όλες τις περιπτώσεις.
Η οικονομική στήριξη μεταξύ μελών της ίδιας οικογένειας αποτελεί για πολλούς μια αυτονόητη καθημερινή πρακτική. Ένας γονιός που στέλνει χρήματα στο παιδί του που σπουδάζει, ένας παππούς που βοηθά το εγγόνι του ή ακόμη και ένας σύζυγος που μεταφέρει χρήματα σε κοινό οικογενειακό λογαριασμό δύσκολα θα φανταζόταν ότι αυτές οι κινήσεις μπορεί να βρεθούν στο μικροσκόπιο της Εφορίας.
Κι όμως, η φορολογική νομοθεσία προβλέπει συγκεκριμένους κανόνες για τις χρηματικές δωρεές και τις γονικές παροχές, με αποτέλεσμα αρκετοί φορολογούμενοι να έρχονται αντιμέτωποι με πρόστιμα και ελέγχους, συχνά χωρίς να γνωρίζουν ότι έχουν παραβεί κάποια διαδικασία.
Οι οικογενειακές μεταφορές χρημάτων που ελέγχονται
Τα τελευταία χρόνια οι φορολογικές αρχές παρακολουθούν πιο στενά τις μεταφορές χρημάτων μεταξύ συγγενών, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για μεγάλα ποσά ή όταν δεν έχουν τηρηθεί οι απαιτούμενες διαδικασίες.
Πολλές υποθέσεις έχουν φτάσει μέχρι τη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών, καθώς πολίτες υποστηρίζουν ότι τα χρήματα που έλαβαν ή έστειλαν αφορούσαν απλή οικογενειακή βοήθεια και όχι δωρεά ή γονική παροχή.
Στην πραγματικότητα, η διάκριση δεν είναι πάντα ξεκάθαρη και γι’ αυτό απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή.
Τι ισχύει για τα χρήματα μέσω IRIS
Ένα από τα πιο συνηθισμένα ερωτήματα αφορά τις μεταφορές χρημάτων μέσω εφαρμογών άμεσων πληρωμών, όπως το IRIS.
Όταν τα χρήματα αποστέλλονται για καθημερινές ανάγκες, διατροφή, σπουδές ή γενικότερα για τη συντήρηση ενός παιδιού που αποτελεί προστατευόμενο μέλος της οικογένειας, δεν θεωρείται ότι πραγματοποιείται δωρεά.
Για παράδειγμα, ένας γονιός που στέλνει χρήματα κάθε μήνα στο παιδί του που σπουδάζει σε άλλη πόλη δεν υποχρεούται να υποβάλει δήλωση δωρεάς, καθώς πρόκειται για κάλυψη αναγκών διαβίωσης.
Το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ
Η νομοθεσία προβλέπει αφορολόγητο όριο έως 800.000 ευρώ για μεταβιβάσεις χρημάτων μεταξύ στενών συγγενών πρώτης κατηγορίας.
Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται:
- Γονείς και παιδιά
- Παππούδες και εγγόνια
- Σύζυγοι
- Γιαγιάδες και εγγόνια
Ωστόσο, για να ισχύσει η απαλλαγή από τον φόρο, η μεταφορά πρέπει να γίνει μέσω τραπεζικού συστήματος και να υποβληθεί η αντίστοιχη δήλωση στην ΑΑΔΕ.
Το αφορολόγητο δεν σημαίνει ότι η συναλλαγή περνά απαρατήρητη. Οι τραπεζικές κινήσεις διασταυρώνονται και μπορούν να ελεγχθούν οποιαδήποτε στιγμή.
Οι περιπτώσεις που κρύβουν κινδύνους
Το μεγαλύτερο πρόβλημα εμφανίζεται όταν οι χρηματικές παροχές γίνονται με μετρητά.
Σε αυτές τις περιπτώσεις δεν ισχύει η ευνοϊκή φορολογική μεταχείριση και μπορεί να επιβληθεί φόρος 10%, ακόμη και όταν τα χρήματα προέρχονται από στενούς συγγενείς.
Παράλληλα, οι φορολογικές αρχές εξετάζουν με ιδιαίτερη προσοχή τις λεγόμενες «διαδοχικές δωρεές», δηλαδή περιπτώσεις όπου χρήματα μεταφέρονται μέσω τρίτων προσώπων προκειμένου να αποφευχθεί η φορολόγηση.
Αν διαπιστωθεί ότι η πραγματική διαδρομή των χρημάτων αποκρύφθηκε, οι συνέπειες μπορεί να είναι ιδιαίτερα δυσάρεστες.
Τι πρέπει να προσέχουν όσοι έχουν κοινούς λογαριασμούς
Οι κοινοί τραπεζικοί λογαριασμοί αποτελούν ακόμη μία πηγή παρεξηγήσεων.
Αν και πολλοί θεωρούν ότι τα χρήματα μπορούν να χρησιμοποιηθούν ελεύθερα από όλους τους συνδικαιούχους, οι ελεγκτικές αρχές εξετάζουν ποιος έκανε τελικά χρήση των ποσών και για ποιο σκοπό.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, η αξιοποίηση χρημάτων από διαφορετικό πρόσωπο μπορεί να θεωρηθεί δωρεά και να προκαλέσει φορολογικές επιβαρύνσεις.
Τι πρέπει να γνωρίζουν οι φορολογούμενοι
Η οικογενειακή οικονομική βοήθεια δεν απαγορεύεται ούτε φορολογείται αυτόματα. Ωστόσο, η σωστή διαδικασία είναι καθοριστική για να αποφευχθούν προβλήματα στο μέλλον.
Η χρήση τραπεζικών λογαριασμών, η τήρηση των προβλεπόμενων δηλώσεων και η ύπαρξη ξεκάθαρης αιτιολογίας για κάθε μεταφορά χρημάτων αποτελούν τα βασικά «όπλα» απέναντι σε έναν πιθανό φορολογικό έλεγχο.
Σε μια εποχή όπου οι ηλεκτρονικές συναλλαγές καταγράφονται και διασταυρώνονται σε πραγματικό χρόνο, ακόμη και μια φαινομενικά απλή μεταφορά χρημάτων μεταξύ συγγενών μπορεί να αποκτήσει φορολογικές προεκτάσεις, εάν δεν ακολουθηθούν οι κανόνες που προβλέπει η νομοθεσία.
